Türkiye’nin Susuzlukla Mücadelesinin Maliyeti 65 Milyar Dolar
Türkiye’nin iklim değişikliği nedeniyle susuzlukla mücadelesinin maliyeti 65 milyar dolar olarak belirlendi. Su kaynakları için alınacak önlemler detaylandırıldı.
LEVENT AKBAY
Küresel ısınmanın etkisiyle Türkiye’nin su kaynakları ciddi bir tehdit altındadır. İklim değişikliği nedeniyle yüzyıl sonuna kadar sıcaklıkların 6 derece artacağı öngörülüyor. Bu durum, su potansiyelinin %26,4 oranında azalarak 82,4 milyar metreküpe düşmesine yol açacak. Ülke genelindeki 25 su havzasından 15’inde su açığı yaşanacak ve bu durum kuraklık ile çölleşme süreçlerini tetikleyecek.
İçme suyu, tarım ve sanayi gibi kritik alanları etkileyen bu duruma karşı direnç oluşturmak amacıyla beş ana program geliştirilmiştir. Bu programların uygulanması için toplamda 65 milyar dolarlık bir bütçe gerekeceği hesaplanmıştır. Ayrıca, özel sektörün endüstriyel su kullanımı için yapacağı yatırımlar da dikkate alındığında, bu maliyetin daha da artması beklenmektedir. Ulusal Su Programı çerçevesinde, kamu kuruluşlarının iş birliğiyle hayata geçirilecek olan bu mücadele için belirlenen önlemler şunlardır:
Su Kaynaklarının Korunması İçin 13,6 Milyar Dolar
Su kaynaklarının korunmasına yönelik Nehir Havza Yönetim Planları hazırlanmıştır. Türkiye’deki 25 su havzasından 12’sinin planları tamamlanmış, 7’sinde ise çalışmalar devam etmektedir. Bu 12 havzada toplam 1215 yüzey su kütlesi ve 470 yer altı su kütlesi analiz edilerek, su kaynaklarının korunmasına yönelik 35 bin 723 tedbir belirlenmiştir. 2025 yılı itibarıyla bu tedbirlerin maliyeti 485 milyar TL (13,6 milyar dolar) olarak hesaplanmıştır. Ayrıca, su kaynaklarının iyileştirilmesi için 898 adet atıksu arıtma tesisinin kurulması gerektiği belirlenmiş ve bunun maliyeti 49 milyar TL (1,4 milyar dolar) olarak öngörülmüştür.
Sektörel Su Tahsis Planları İçin Maliyet
Havza ölçeğinde su tahsis planları geliştirilerek, su kayıplarının önlenmesi, düşük su tüketimi olan bitki türlerinin kullanılması ve verimli sulama yöntemlerinin uygulanması gibi önlemler alınacaktır. Bu planların uygulanmasıyla 298 milyar TL (8,4 milyar dolar) ekonomik katma değer sağlanması beklenmektedir.
Taşkın Yönetimi İçin 31 Milyar Dolar
Taşkın Yönetim Planları, taşkınların olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla hazırlanmıştır. 24 havzada belirlenen tedbirlerin maliyeti, bu tedbirlerin uygulanması ile önlenecek ekonomik zararın yaklaşık %30’una denk gelmektedir. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün uzun vadeli programında yer alan taşkın kontrol işlerinin maliyeti 400 milyar TL (11,3 milyar dolar) olarak hesaplanmıştır.
Kuraklık Yönetimi İçin 12,1 Milyar Dolar
Kuraklık Yönetim Planları ile belirlenen tedbirlerin uygulanmasıyla yaklaşık 12 milyar metreküp su tasarrufu hedeflenmektedir. Bu planların maliyeti yaklaşık 430 milyar TL (12,1 milyar dolar) olarak öngörülmektedir.
Arıtılmış Atık Suların Yeniden Kullanımı İçin 4,5 Milyar Dolar
Evsel, endüstriyel ve tarımsal atık suların yeniden kullanılması için gerekli yatırımların maliyeti yaklaşık 161 milyar TL (4,5 milyar dolar) olarak belirlenmiştir. Bu sular, tarımsal sulama, peyzaj ve endüstriyel alanlarda değerlendirilecektir.
Yeni Tesisler ve Depolama Kapasitesi
2025 yılı itibarıyla Türkiye’de yılda 5,41 milyar metreküp içme suyu ve 322.659 metreküp/gün atık su arıtma kapasitesine ulaşılması hedeflenmektedir. Ayrıca, 2025’te 52 yeni baraj ve gölet inşa edilerek 512 milyon metreküp suyun depolanması planlanmaktadır. Mevcut depolama kapasitesi ise 183,4 milyar metreküpe ulaşmıştır.
Su Verimliliği Seferberliği Vizyonu
Su kaynaklarının verimli kullanımı, kayıpların azaltılması ve alternatif su kaynaklarının değerlendirilmesi amacıyla çeşitli stratejiler geliştirilmiştir. Bu bağlamda, sanayi sektöründe su tasarrufunun %30 oranında artırılması hedeflenmektedir. Ayrıca, atık suların geri kazanılması ve yeniden kullanılması gibi temel eylemler de belirlenmiştir.
