Körfez’deki Savaşın Ekonomik Etkileri Derinleşiyor
Körfez’deki savaşın 3 haftalık bilançosu, bölge ekonomilerinde ciddi tahribatlar yarattı ve belirsizlikleri artırdı.
Son üç haftadır devam eden Körfez savaşının ekonomik etkileri, bölgedeki borsaların ciddi kayıplar yaşamasıyla kendini gösterdi. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) borsası %14,7, Bahreyn borsası %7,5 ve Katar borsası %6,9 oranında düşüş kaydetti. Irak’ın risk primi ise 140 baz puan artarak 392 seviyesine ulaştı.
28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği saldırılarla başlayan çatışmalar, Orta Doğu’daki ekonomik dengeleri alt üst etti. Bu durum, enerji piyasalarından ticarete, turizmden ulaşıma kadar birçok sektörde belirsizlik yarattı.
Çatışmaların küresel yansımaları da giderek belirginleşiyor. Özellikle enerji arzına yönelik endişeler ve artan jeopolitik riskler, dünya genelinde enflasyon baskılarının artabileceğine işaret ediyor. Hem bölgesel hem de küresel ölçekte ekonomik görünüm üzerindeki belirsizliklerin önümüzdeki dönemde de devam etmesi bekleniyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, petrol fiyatlarını hızla yükselterek küresel enerji piyasalarında baskı oluşturdu. Gemi trafiğinin neredeyse durması, küresel petrol arzını olumsuz etkileyerek tedarik zincirinde endişelere yol açtı. Enerji fiyatlarındaki artışın enflasyonu üç ana kanaldan etkilediği belirtiliyor: doğrudan enerji maliyetleri, şirketlerin artan maliyetleri ürün fiyatlarına yansıtması ve belirsizlik nedeniyle enflasyon beklentilerinin bozulması.
Orta Doğu’daki gerilim, küresel ekonomi üzerinde baskı oluştururken, Körfez ülkelerinin risk primleri de artış gösterdi. Çatışmaların başladığı günden bu yana BAE borsası %14,7, Bahreyn borsası %7,5 ve Katar borsası %6,9 oranında düşüş yaşarken, Umman borsası %5, Irak borsası %2,7 ve Suudi Arabistan borsası %2,2 oranında yükseldi.
Hürmüz Boğazı’nın kapanması, Körfez ülkelerinin petrol ve doğal gaz gelirlerinde ciddi kayıplara neden oldu. Savaşın başlamasından bu yana petrol ihracatının %60’tan fazla azalması, bu ülkelerin gelirlerini olumsuz etkiledi. Yaklaşık 15 milyon varillik kesinti, modern tarihteki en büyük petrol arz kesintilerinden biri olarak değerlendiriliyor. Son iki haftada Körfez ülkelerinin petrol gelirlerindeki kaybın 25 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.
Hava sahalarının kapanması ve artan güvenlik riskleri, küresel havacılık sektöründe 2020’deki pandemi sonrası en büyük aksamalara yol açtı. Savaşın ilk 24 saatinde 3 bin 400’den fazla uçuş iptal edildi ve bu durum, Avrupa merkezli birçok hava yolu şirketinin Orta Doğu seferlerini azaltmasına veya tamamen askıya almasına neden oldu.
Jeopolitik gerilimlerin artması, bölge ülkelerinin kredi risk primlerini de etkiledi. Özellikle Körfez ülkelerinde CDS (Credit Default Swap) oranlarında yukarı yönlü bir hareket gözlemleniyor. Uzmanlar, bu artışın yatırımcıların bölgeye yönelik risk algısının yükseldiğini gösterdiğini ve borçlanma maliyetlerini artırabileceğini belirtiyor.
