Lojman tahsisleri için Sayıştay’dan kritik uyarılar
Sayıştay raporlarında lojman tahsisleriyle ilgili mevzuata aykırı uygulamalar belirlendi. Bazı personelin aynı konutta 18 yıl kaldığı ortaya çıktı.
Sayıştay’ın TBMM’ye sunduğu 2025 yılı denetim raporları, dört üniversitede yürütülen lojman tahsisleri bakımından önemli usulsüzlükleri ortaya koydu. İncelemelerde, konutlarda belirlenen sürenin aşılması, puanlama sistemi dışında tahsis yapılması, kapsam dışındaki personele lojman verilmesi ve meslek gruplarına kontenjan ayrılması gibi uygulamalar tespit edildi.
Sayıştay, lojman talebiyle sıra bekleyen personelin haklarının korunması için üniversitelerin işlemlerini Kamu Konutları Kanunu ve ilgili yönetmeliğe uygun şekilde yürütmesi gerektiğini bildirdi.
Lojman tahsislerinde temel kurallar
2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu ile Kamu Konutları Yönetmeliği, kamu konutlarını özel tahsisli, görev tahsisli, sıra tahsisli ve hizmet tahsisli olmak üzere dört gruba ayırıyor. Personelin büyük bölümünü ilgilendiren sıra tahsisli konutların, yönetmeliğin ekindeki puanlama cetveline göre ve konut tahsis komisyonu aracılığıyla dağıtılması gerekiyor.
Sıra tahsisli konutlarda genel oturma süresi beş yıl olarak uygulanıyor. Bu sürenin sona ermesinden sonra konutun 15 gün içinde boşaltılması gerekiyor. Puanlama yapılırken hizmet ve bekleme süresi, aile ve gelir durumu, personelin oturmaya elverişli başka bir konutunun bulunup bulunmadığı ile daha önce kamu konutundan yararlanıp yararlanmadığı dikkate alınıyor.
Hizmet tahsisli konutlar ise görev yerinde bulunması zorunlu olan personele veriliyor. Ulaşım ve iskân imkânları kısıtlı bölgelerde görev yapanlar, makam şoförleri, koruma görevlileri ile konutlarda görevli kapıcı ve kaloriferciler bu kapsamda değerlendiriliyor. Bu konutlar için kira alınmıyor ve personel, tahsise esas görev sürdüğü müddetçe konutta kalabiliyor.
Bir üniversitede süre 10 yıla çıkarıldı
Denetimlerde incelenen üniversitelerden birinde, kurumun kendi konut tahsis yönergesi mevzuata aykırı sonuçlara yol açtı. Yönergede rektöre, puan durumuna bakmaksızın konut tahsis etme yetkisi verildi ve bu hükme dayanılarak 36 konut dağıtıldı.
Aynı yönergeyle kanunda beş yıl olarak belirlenen oturma süresi 10 yıla çıkarıldı. Üniversitedeki 146 sıra tahsisli konutun 107’sinin, süre dolmasına rağmen boşaltılmadığı belirlendi. Ayrıca hizmet tahsisli iki konutun, bu kapsamda bulunmayan personele verildiği tespit edildi. Üniversite yönetimi, mevzuata uyum sağlamak amacıyla yeni bir yönerge taslağı hazırladığını bildirdi.
Bazı personel lojmanda 18 yıl kaldı
Başka bir üniversitede ise süresi dolan personel için tahliye sürecinin işletilmediği görüldü. Kurumdaki 155 sıra tahsisli konutun 24’ünün tadilat veya depreme dayanıklılık sorunları nedeniyle boş olduğu, kalan 131 konutun ise dolu bulunduğu aktarıldı.
Dolu konutların 62’sinde beş yıllık oturma süresinin sona erdiği, bazı personelin aynı konutta 18 yıla kadar kaldığı belirlendi. Sayıştay, bu kişiler hakkında herhangi bir tahliye işlemi yapılmadığını vurgulayarak lojman bekleyen personelin bulunduğuna dikkat çekti.
Hizmet tahsisli 29 konut kapsam dışı personele verildi
Bir başka üniversitede, hizmet tahsisli 29 konutun bu tür tahsis için gerekli şartları taşımayan personele verildiği tespit edildi. Konutlarda altı bilgisayar işletmeni, altı tekniker, dört öğretim üyesi, üç sürekli işçi ve iki şube müdürünün kaldığı belirlendi. Yardımcı hizmetler personeli, ayniyat saymanı, mühendis, kütüphaneci, şoför, aşçı, şef ve imam kadrolarından da birer kişinin bu konutlardan yararlandığı aktarıldı.
Sayıştay, bazı kişilerin 2005 yılından bu yana, yani 15 yılı aşkın süredir konutlarda oturduğunu belirledi. Ayrıca yönetmelik gereği kira alınmaması gereken hizmet tahsisli konutlar için personelden kira bedeli tahsil edildiği kaydedildi. Kapsam dışında kalan personel için sıra veya görev tahsisi hükümlerine göre işlem yapılması istendi.
Meslek gruplarına kontenjan ayrılması eleştirildi
İncelenen diğer bir üniversitede sıra tahsisli konutların puan üstünlüğüne göre değil, personelin akademik veya idari görevine göre dağıtıldığı ortaya çıktı. Kurum yönergesinde konutların en fazla yüzde 25’inin idari personele, kalan bölümünün ise akademik personele ayrılabileceği yönünde hüküm bulunduğu belirtildi.
Toplam 96 lojmanın 8’i görev tahsisli, 88’i sıra tahsisliydi. Sıra tahsisli konutların 72’si akademik personele, 24’ü ise idari personele ayrılmıştı. Sayıştay, yönetmelikte meslek gruplarına göre kontenjan uygulamasına yer verilmediğini belirterek bu yöntemin eşitlik ilkesini zedeleyebileceği uyarısında bulundu.
Raporda, sıra tahsisli konutların görev tahsisli konutlar gibi kullanılamayacağı ifade edildi. Yönetici olmayan akademik personelin de diğer çalışanlarla aynı listede yer alması ve konutların puan üstünlüğüne göre tahsis edilmesi gerektiği vurgulandı.
Lojman başvurusunda bulunan personelin puan cetvelini ve tahsis türünü yazılı olarak öğrenmesi, oturma süresini takip etmesi ve kurum yönergesinin kanunla yönetmeliğe uygun olup olmadığını kontrol etmesi önem taşıyor. Sırada bekleyen personel, süresi dolan konutların tahliye edilmesi için idareye dilekçeyle başvurabiliyor.
