İkinci Hasat: Adıyaman’dan New York’a uzanan hikâye
İkinci Hasat projesi, Adıyaman’daki kadın kooperatiflerinin arpa sapından geliştirdiği malzemeleri New York’taki FIT sergisinde dünyaya tanıtıyor.
Anadolu Efes ile UNDP Türkiye iş birliğinde yürütülen İkinci Hasat projesi, Adıyaman’dan başlayarak uluslararası tasarım sahnesine ulaştı. Hasat sonrasında tarlada kalan arpa saplarını kadın kooperatiflerinin deneyimi, tasarım ve sanatla buluşturan proje, tarımsal bir yan ürünü yeniden ekonomik ve yaratıcı bir değere dönüştürüyor.
Proje kapsamında geliştirilen arpa sapı bazlı malzemeler ile bu malzemeler kullanılarak hazırlanan çalışmalar, New York Fashion Institute of Technology’de (FIT) düzenlenen “Soil to Surface / Topraktan Yüzeye” sergisinde izleyiciyle buluşuyor. Sergi, 24 Eylül-1 Kasım tarihleri arasında ziyaret edilebilecek.
“Topraktan Yüzeye” sergisi, Adıyaman’da ortaya çıkan üretim bilgisini ve malzeme odaklı yenilikleri merkeze alıyor. Kadın kooperatiflerinin birikimiyle geliştirilen arpa sapı bazlı malzeme; Başak Cankeş, Çiğdem Kacar Selimoğlu, Burcu Sülek ve Studio Birtane’nin yorumlarıyla farklı tasarım uygulamalarına taşınıyor. Böylece tarımsal bir yan ürünün yaratıcı endüstrilerdeki kullanım potansiyeli görünür hale geliyor.
Dünyanın önde gelen moda ve tasarım okulları arasında gösterilen FIT’nin ev sahipliği yaptığı serginin eş küratörlüğünü, FIT Tekstil/Yüzey Tasarımı Bölüm Başkanı Susanne Goetz ile MILKist Sosyal Tasarım Merkezi Kurucu Direktörü Birnur Temel Birtane üstleniyor.
Yerel üretimden uluslararası buluşmaya
Anadolu Efes Grup Kurumsal İletişim ve İlişkiler Direktörü Selda Susal Saatçi, projenin kaynakları çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlarıyla ele alan sürdürülebilirlik anlayışının bir örneği olduğunu belirtti. Tarımın şirket için yalnızca üretimin bir parçası değil, uzun vadeli değer yaratma alanı olduğunu ifade eden Saatçi, arpa saplarının atık yerine yeniden değerlendirilebilecek bir kaynak olarak ele alındığını söyledi.
Saatçi, UNDP Türkiye ortaklığında kadın kooperatiflerinin üretim bilgisinin tasarım ve sanatla bir araya getirildiğini aktararak, Adıyaman’da gelişen bu modelin FIT aracılığıyla New York’taki akademik ve yaratıcı çevrelere ulaşmasının projenin taşıdığı potansiyeli ortaya koyduğunu kaydetti.
UNDP Ekonomik Büyüme ve Rekabetçilik Portföy Yöneticisi Ceyda Alpay da İkinci Hasat’ın kadınları merkeze alan kapsayıcı bir kalkınma modeli sunduğunu ifade etti. Projenin tarımsal yan ürünlerin değerlendirilmesinin yanı sıra kadınların üretimde güçlenmesine ve yerel ekonominin desteklenmesine katkı sağladığını belirten Alpay, çalışmanın döngüsel ekonomi, ekonomik güçlenme ve deprem bölgesinde yerel kalkınma hedeflerini aynı çerçevede buluşturduğunu söyledi.
Serginin eş küratörü Birnur Temel Birtane ise İkinci Hasat’ın toprağın bilgisini, kadın emeğini ve yerel üretim kültürünü görünür kılan bir dönüşüm süreci olduğunu dile getirdi. Birtane, bölgedeki kadınların yalnızca üretici olarak değil, zanaat bilgisini aktaran ve gelecek kuşaklara taşıyan paydaşlar olarak konumlandığını belirtti.
Serginin merkezinde kadınların üretim bilgisi var
Sergide, Adıyaman’daki Eliyaman ve Fortuna Kadın Girişimi Kooperatiflerinin üretim süreçlerini anlatan görüntülere ve kooperatif üyelerinin kişisel hikâyelerine de yer veriliyor. Kadınlar, yalnızca üretimin uygulayıcıları olarak değil; deneyimlerini paylaşan, üretim yöntemlerini aktarabilen ve eğitim verebilecek uzmanlığa sahip bilgi taşıyıcıları olarak öne çıkıyor.
Bu yönüyle Adıyaman’dan New York’a taşınan unsur yalnızca arpa sapından üretilen malzeme olmuyor. Kadınların becerileri, üretim deneyimleri ve yaşamdan süzülen bilgileri de serginin temel anlatısının parçasını oluşturuyor.
“Topraktan Yüzeye”, tamamlanmış ürünlerin sergilendiği bir etkinliğin ötesinde, araştırma ve geliştirmeye açık bir alan olarak tasarlandı. Adıyaman’daki kooperatiflerin üretim bilgisi; Türkiye’den tasarımcı ve sanatçıların çalışmaları, New York’taki zanaatkârların üretimleri ve FIT topluluğunun yeni malzeme denemeleriyle aynı platformda buluşuyor.
Sergi öncesinde FIT bünyesinde gerçekleştirilen açık çağrıyla New York’un yaratıcı topluluğu, arpa sapı bazlı malzemeyle yeni fikirler geliştirmeye davet edildi. Bu çağrı sonucunda hazırlanan çalışmalar da sergide ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor.
