Sayıştay kararı: Yerinde olmayan malzemeye tazmin

Sayıştay kararı, yüklenicinin şartları yerine getirmediği mal alımında gerçeğe aykırı belgeyle ödeme yapan görevlilerin savunmasını kabul etmedi.

Sayıştay kararı, kamu alımlarında teslim, kabul ve ödeme süreçlerinde imza atan görevlilerin sorumluluğunu bir kez daha gündeme taşıdı. Sayıştay Temyiz Kurulu, bir belediyenin 2019 yılı hesabına ilişkin dosyada, yüklenicinin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesine rağmen ödeme yapılması nedeniyle verilen tazmin hükmünü onadı.

İncelemede, mal alımı kapsamında düzenlenen belgelerin gerçeği yansıtmadığı ve şartnamede belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmediği tespit edildi. Dosyayla ilgili olarak savcılığa da suç duyurusunda bulunuldu.

İhale ve teslim sürecindeki aykırılıklar

Belediyenin gerçekleştirdiği ihalenin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/b maddesinde öngörülen şartlar bulunmadan pazarlık usulüyle yapıldığı belirlendi. Olayda ani ve beklenmeyen bir durum, yapım tekniği bakımından özellik taşıyan bir iş ya da can ve mal güvenliği yönünden acil müdahale gerektiren bir durum bulunmadığı kaydedildi.

Bu nedenle ihale ilanı yapılması gerekirken bu yükümlülüğün yerine getirilmediği, işlem sonucunda da saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenilirlik ve kamuoyu denetimi ilkelerinin sağlanamadığı değerlendirildi.

Mal Alım Sözleşmesi ve Teknik Şartname uyarınca yükleniciye ait olması gereken yükümlülüklerin yerine getirilmediği, buna rağmen malzemeler teslim alınmış gibi belge düzenlenerek ödeme yapıldığı ortaya çıktı. Şartnameye göre oyun gruplarının yüklenici tarafından kurulmuş ve montajı tamamlanmış şekilde teslim edilmesi gerekirken kurulumun serada görev yapan saha işçileri tarafından yapıldığı yönündeki savunma da dosyaya yansıdı.

“İhaleden haberim yoktu” savunması kabul edilmedi

Tazmin sorumluluğu bulunan gerçekleştirme görevlileri, malzemelerin ihale yoluyla alındığını bilmediklerini, kendilerine yazılı görevlendirme tebliğ edilmediğini ve mal kabul komisyonunda görev yaptıklarının farkında olmadıklarını ileri sürdü. Bazı görevliler teknik şartnameyi görmediklerini, ürünlerin uygunluğunu değerlendirecek teknik bilgiye sahip olmadıklarını ve daha önce ihale işlemlerinde görev almadıklarını savundu.

Savunmalarda evrakların müdür vekilinin makamında imzalatıldığı da iddia edildi. Görevlilerden biri, malzemelerin ihale kapsamında alındığını Sayıştay denetimi sırasında öğrendiğini belirtirken bir avukat da müvekkilinin suç işleme kastı bulunmadığını öne sürdü.

Ancak Kurul, yalnızca bilgi eksikliği veya görevlendirmeden haberdar olunmadığı yönündeki açıklamaları sorumluluğu ortadan kaldıran bir gerekçe olarak kabul etmedi. Belgelere atılan imzanın yanı sıra teslim alınan malın sözleşme ve teknik şartnameye uygunluğunun denetlenmesi gerektiği vurgulandı.

Karar süreci tamamlandı

Dosyada ilk aşamada tazmin kararı verildi. Sayıştay Temyiz Kurulu 2022 yılında bu kararı bozdu ancak ilgili daire önceki değerlendirmesinde ısrar ederek yeniden tazmin hükmü kurdu. Temyiz Kurulu 2025 yılında hükmü tasdik etti. 8 Nisan 2026 tarihli ve 59176 tutanak numaralı kararla yapılan karar düzeltme başvurusu da oy çokluğuyla reddedildi.

Kurul, sorumluların ileri sürdüğü itirazların önceki Temyiz Kurulu kararında karşılandığını, kararda kanuna aykırı bir yön bulunmadığını ve karar düzeltmeyi gerektirecek yeni bir husus sunulmadığını belirtti. Karara Sayıştay Temyiz Kurulu Başkanı ile yedi üye karşı oy kullandı. Başsavcılık görüşünde ise bazı sorumlular yönünden dosyanın ilgili daireye gönderilmesinin uygun olacağı değerlendirilmişti.

Sayıştay Kanunu’nun 7. maddesine atıf yapılan kararda, usulüne uygun görevlendirme yapılmamış olsa dahi fiilen mal teslim alan ve mali işlemleri yürüten kişilerin sorumluluğuna dikkat çekildi. İşlemin yöneticilerin yazılı emriyle gerçekleştirilmesi durumunda yöneticilerin de sorumluluğunun doğabileceği belirtildi.

Karar, kamu kurumlarında mal kabulü ve ödeme işlemlerinde görev alan personele, imza atmadan önce görevlendirme yazısını ve teknik şartnameyi incelemeleri, teknik yeterlilikleri bulunmuyorsa durumu yazılı olarak bildirmeleri ve tereddütlerini belgelere şerh düşmeleri gerektiğini hatırlatıyor.