Tütün kullanımı Türkiye’de 85 binin üzerinde can aldı
Tütün kullanımı Türkiye’de 2021 yılında 85 binden fazla ölümle ilişkilendirildi. Pasif içicilik ve e-sigara satışları da ciddi risk oluşturuyor.
Türkiye’de tütün kullanımı, önlenebilir ölümlerin başlıca nedenleri arasında bulunuyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün 2025 yılında yayımladığı Türkiye değerlendirmesine göre, 2021’de tütün kullanımına bağlanan ölüm sayısı 85 binin üzerine çıktı. Bu ölümlerin 18 binden fazlasının ise sigara kullanmayan kişilerin tütün dumanına maruz kalmasından kaynaklandığı hesaplandı.
Günlük sigara kullanımı da ülkede yüksek seviyesini koruyor. 2022 verilerine göre Türkiye nüfusunun yüzde 28,3’ü her gün sigara içerken, bu oran erkeklerde yüzde 41,3, kadınlarda ise yüzde 15,5 olarak kaydedildi.
Tütün tüketimindeki artış dikkat çekiyor
Tütünün yol açtığı sağlık sorunları yalnızca akciğer kanseriyle sınırlı kalmıyor. Kalp ve damar hastalıkları, felç, kronik solunum yolu rahatsızlıkları, KOAH ve çeşitli kanser türleri de tütün kullanımının başlıca sonuçları arasında gösteriliyor.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi, Cumhurbaşkanlığı Sağlık Politikaları Kurulu ve Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, Türkiye’de sigara tüketiminin yeniden belirgin biçimde yükseldiğini belirtiyor. Ergüder’in aktardığı verilere göre, 2012’de yaklaşık 4,5 milyar paket olan sigara satışı 2025’te 8 milyar pakete ulaştı.
Gençlerin erişimi sınırlandırılmalı
Tütün tüketimindeki artışın gelecek yıllarda kanser, kalp-damar ve solunum sistemi hastalıklarının toplum üzerindeki yükünü artırabileceği belirtiliyor. Prof. Dr. Ergüder, en etkili tütün kontrol yönteminin çocukların ve gençlerin bu ürünlerle hiç tanışmamasını sağlamak olduğunu vurguluyor. Bu kapsamda tütün ürünlerinin görünürlüğünün azaltılması ve gençlerin ürünlere ulaşmasının zorlaştırılması gerektiğine dikkat çekiliyor.
DSÖ’nün küresel verilerine göre tütün, her yıl 7 milyondan fazla insanın ölümüne yol açıyor. Bu sayının yaklaşık 1,6 milyonunu, sigara kullanmadığı halde tütün dumanına maruz kalan kişiler oluşturuyor. Türkiye’de farklı araştırmalarda tütün kaynaklı yıllık ölümler için 100 binin üzerinde tahminler paylaşılmış olsa da güncel uluslararası bilimsel çalışmalarda doğrudan doğrulanabilen sayı 85 binin üzerinde bulunuyor. Veriler, sigaranın ülkedeki en büyük önlenebilir sağlık tehditlerinden biri olmayı sürdürdüğünü gösteriyor.
E-sigara satışları internet ortamına taşındı
Türkiye’de yasal satışı bulunmayan elektronik sigara ve bağlantılı ürünler, internet siteleri ile sosyal medya hesapları üzerinden açık biçimde pazarlanıyor. Likitler, ısıtılmış tütün ürünleri ve yüksek nikotin içeren tek kullanımlık “puff bar”lar farklı kanallardan tüketiciye ulaştırılıyor.
2026 itibarıyla e-sigara ve bağlantılı ürünlerin satışını yapan internet sitesi sayısının 200’ü geçtiği belirtiliyor. Sosyal medya reklamları ve doğrudan mesaj yoluyla gerçekleştirilen satışlar, bu ürünlerin denetlenmesini daha da güçleştiriyor.
