Küresel Piyasalarda Jeopolitik Risk ve Çip Korkusu Etkili
Yüksek petrol fiyatları ve çip hisselerindeki satış baskısı, küresel piyasalarda jeopolitik risk algısını artırıyor.
Küresel piyasalarda, çip üreticisi şirketlerin hisselerinde yaşanan ciddi satış baskısı ve Orta Doğu’daki artan jeopolitik gerilim, olumsuz bir seyir izliyor. Yapay zeka alanındaki büyük yatırımların karşılık bulup bulamayacağına dair endişeler, çip hisseleri üzerindeki satış baskısını artırıyor. Trilyonlarca dolarlık harcamaların ne zaman kâra dönüşeceği belirsizliğini korurken, teknoloji hisselerinin aşırı değerlenip değerlenmediği tartışma konusu olmaya devam ediyor.
ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını artırması ve İran’ın bölgedeki diğer ülkelere yönelik misilleme saldırıları, küresel piyasalarda risk iştahını olumsuz etkiliyor. Bu durum, petrol fiyatlarının yükselmesine ve Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerinin kısıtlanmasına yol açarak enflasyonist kaygıların yeniden artabileceği öngörülerini beraberinde getiriyor.
Petrol fiyatlarının yeniden yükselmesi ve enflasyonun Fed’in kısıtlayıcı politikalar izleyeceği endişelerini artırması, altın üzerinde baskı oluşturuyor. Analistler, jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte likidite ihtiyacının süreceğini ve dolara olan talebin yükselebileceğini belirtiyor. Altının ons fiyatı, 3.980 dolar civarında işlem görürken, brent petrol son üç ayın en hızlı yükselişiyle 90 dolara yaklaşıyor.
ABD’de açıklanan enflasyon verileri, temel fiyat baskılarının hafiflediğini gösterse de yatırımcılar, enerji fiyatlarındaki artışın enflasyondaki yavaşlama eğilimini tersine çevirebileceğinden endişeli. Uzmanlar, ABD ve İran arasındaki uzlaşma ihtimalinin giderek azaldığını ifade ediyor.
Fed’in açıklamaları da dikkatle izleniyor. Dallas Fed Başkanı Lorie Logan, enflasyonun yüzde 2 seviyesine gerilememesi durumunda, bu seviyeye ulaşmak için politika sıkılaştırmasına ihtiyaç duyulabileceğini belirtti. Kansas City Fed Başkanı Jeff Schmid ise enflasyonun hala çok yüksek olduğunu ve uzun süredir hedefin üzerinde seyrettiğini vurguladı. Makroekonomik verilerde, ABD’de perakende satışların haziranda aylık bazda yüzde 0,2 artış gösterdiği bildirildi.
ABD’de işsizlik maaşına başvuranların sayısı, 11 Temmuz ile biten haftada 208 bine gerileyerek piyasa beklentilerinin altında kaldı. Bu veriler, ABD ekonomisinin gücünü koruduğunu gösteriyor. Ayrıca, ABD’nin Brezilya’ya yeni gümrük tarifesi uygulama kararı, ticaret gerilimlerini yeniden gündeme taşıdı. Bu gelişmelerle birlikte ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,55 seviyesinde kalırken, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 100,8 seviyesinde işlem görüyor. Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,1 artışla 84,1 dolara yükseldi. Orta Doğu’daki gerilimlerin yeniden tırmanması, Brent petrolün haftayı son üç ayın en hızlı haftalık yükselişiyle kapatmasına neden oluyor.
Çip hisseleri üzerindeki satış baskısı, New York borsasında düşüşe yol açtı. Büyük bankaların güçlü bilançolarının ardından, çip üreticisi TSMC’nin ikinci çeyrek kârının yüzde 77,4 artarak piyasa beklentilerini aşmasına rağmen, sermaye harcamalarına yönelik tahminini artırması nedeniyle şirketin hisseleri yüzde 2,3 düştü. Diğer çip üreticilerinin hisselerinde de benzer düşüşler gözlemlendi. Intel’in hisseleri yüzde 5,8, Micron Technology’nin hisseleri yüzde 5,7, Arm Holdings’in hisseleri yüzde 5,4, Advanced Micro Devices’ın (AMD) hisseleri yüzde 5,3 ve Broadcom’un hisseleri yüzde 5 değer kaybetti.
ABD’li teknoloji şirketlerinden Alphabet’in hisseleri, şirketin en güçlü yapay zeka modeli Gemini 3.5 Pro’nun piyasaya sürülmesini ertelediğine dair haberler üzerine yüzde 4,4 düştü. Perşembe kapanışında Dow Jones endeksi yüzde 0,20, S&P 500 endeksi yüzde 0,51 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,47 değer kaybetti.
Asya borsaları da negatif bir seyir izliyor, özellikle Japonya borsasındaki sert düşüş dikkat çekiyor. Bu hafta yatırımcılar, büyük bankaların açıkladığı güçlü bilançoların ardından yarı iletken sektöründen bankacılık gibi diğer sektörlere yöneldi. Bu durum, çip sektörüne daha fazla bağımlı olan Asya piyasalarını satış baskısına karşı savunmasız bıraktı. Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 6,4, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,6, Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise yüzde 2 geriledi.
