Kahramanmaraş Depremleri Sonrası İhracatta Artış ve Yeniden İnşa Çabaları
Kahramanmaraş depremleri sonrası ihracat artışı ve yeniden inşa çalışmaları hakkında Ticaret Bakanlığı açıklamalarını paylaştı.
Ticaret Bakanlığı, Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin yıl dönümü dolayısıyla bir basın toplantısı düzenleyerek, afet sonrası bölgedeki ihtiyaçların karşılanması ve yeniden inşa faaliyetleri hakkında bilgi verdi. Açıklamada, depremlerin ardından geçen üç yıl boyunca tüm kurumların hasarların giderilmesi için yoğun çaba sarf ettiği, ekonomik ve sosyal hayatın yeniden canlandırılması yönünde önemli adımlar atıldığı belirtildi.
Felaketin yol açtığı kayıpların telafisi için 2023-2025 dönemi boyunca toplam 3,6 trilyon lira harcandığı ifade edilirken, 2026 yılı bütçesinde bölgedeki ihtiyaçların karşılanması için 653 milyar lira ayrıldığı vurgulandı.
Yurt dışından gelen yardım malzemelerinin gümrük vergilerinden muaf tutulduğu ve herhangi bir dış ticaret önlemi olmaksızın bölgeye sevk edildiği bilgisi verildi. Bu çerçevede, toplamda 7 bin 909 sevk işleminin gerçekleştirildiği kaydedildi. Ayrıca, kullanılabilir durumda olan yardım malzemelerinin de tespit edilerek bölgeye ulaştırıldığı bildirildi.
Deprem sonrası prefabrik yapılar için gümrük vergilerinin sıfırlandığı ve bölgedeki ticari işletmelere yönelik sicil harçlarından muafiyet uygulandığı belirtildi. “Deprem Yardımlaşma Seferberliği” kapsamında 4,7 milyon ürün satışı gerçekleştirildiği ve bu ürünlerin toplam değerinin 397 milyon lirayı aştığı ifade edildi. Ayrıca, “Elektronik Ticaretle Birlikte Çok Daha İyiye (e-Birliktelik) Kampanyası” ile yaklaşık 21 milyon lira destek sağlandığı aktarıldı.
Bakanlık, bu yıl itibarıyla deprem bölgesinde ticaretin kalıcı ve sürdürülebilir bir şekilde güçlendirilmesi amacıyla “Yanındayız Projesi”ni hayata geçirdiğini duyurdu. Bu projeyle birlikte, bölgedeki ticari faaliyetlerin desteklenmesi hedefleniyor.
Ayrıca, deprem bölgesinde acil ihtiyaç duyulan ürünlerin fiyatlarının yakından takip edildiği ve bu kapsamda fahiş fiyat artışları yapan 331 e-satıcıya toplamda yaklaşık 79 milyon lira ceza uygulandığı belirtildi. Hazır beton ve çimento fiyatlarında fahiş artış yapan 39 işletmeye de 54 milyon lira ceza kesildi.
Rekabet ihlalleriyle mücadele kapsamında, şikayetler doğrultusunda 40’tan fazla teşebbüse toplamda yaklaşık 610 milyon lira ceza uygulandığı ifade edildi. Depremden etkilenen illerin ihracat performansına ilişkin yapılan açıklamada, 2023 yılında bu illerin toplam ihracatının 22 milyar 991 milyon dolar olduğu, 2024’te ise 24 milyar 228 milyon dolara yükseleceği belirtildi. 2022 yılına göre deprem bölgesi illerinin ihracatında %3,2 artış kaydedildiği vurgulandı.
Türk Eximbank tarafından deprem bölgesindeki firmalara kredi vade uzatımı imkanı sağlandığı ve uluslararası kuruluşlardan 200 milyon dolar kaynak temin edildiği bildirildi. Bu desteklerle birlikte, 2023’te bölgedeki ihracatçılara toplam 1,6 milyar dolar, 2024’te 2,3 milyar dolar, 2022’de ise 2,1 milyar dolar destek sağlandığı aktarıldı.
Depremden etkilenen esnaf ve sanatkarlara yönelik olarak, 2023 yılında Halkbank kaynaklarından 6,7 milyar lira faiz indirimli kredi kullandırıldığı, bu tutarın 2024’te 18 milyar liraya, 2025’te ise 29,5 milyar liraya ulaşacağı belirtildi. Ayrıca, esnaf ve sanatkarların Halkbank’a olan vadesi gelmemiş faiz indirimli kredi taksitleri için iki kez erteleme imkanı sağlandığı ifade edildi.
Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) çerçevesinde, depremden etkilenen illerdeki kooperatiflere 2023 ve 2024 yıllarında toplam 10,1 milyon lira hibe verildiği, 2025 yılı KOOP-DES çağrı döneminde ise 7 milyon lira destek sağlanacağı kaydedildi. Türkiye ekonomisi, 2023 yılında yaşanan bu büyük felakete rağmen %5 büyüme kaydetti. Bu büyüme, bölgedeki iktisadi faaliyetlerin canlandırılmasına yönelik hızlı uygulanan tedbirler ve yeniden yapılanma faaliyetlerinin desteğiyle gerçekleşti.
