Pamuk Fiyatları Savaşın Etkisiyle Yükselmeye Devam Ediyor
Pamuk fiyatları, jeopolitik gerilimler ve iklim değişikliği nedeniyle yükselmeye devam ediyor. Sektör üzerindeki etkileri incelendi.
Dünya ekonomisinde yaşanan yavaşlama ve talep daralması beklentilerine rağmen, pamuk fiyatları jeopolitik gerginlikler ve iklim değişikliği etkisiyle yükseliş gösterdi. 28 Şubat’ta başlayan savaşın ardından pamuk fiyatları %18,5 oranında artış kaydetti.
Kripto para ve altın piyasalarındaki hareketlilik gündemi meşgul ederken, emtia piyasalarında tekstil sektörünü etkileyen önemli bir kriz yaşanıyor. Dünya Bankası verilerine göre, son iki yıldır düşüş eğiliminde olan pamuk fiyatları, Orta Doğu’daki çatışmaların lojistik ve enerji maliyetlerini artırmasıyla yeniden yükselişe geçti. Savaş öncesinde 65 sent civarında işlem gören pamuk libresi, günümüzde maliyet baskıları nedeniyle çok daha yüksek seviyelerde işlem görmekte.
Emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, fiyat artışının arkasında çok boyutlu bir kriz olduğunu belirtiyor. ABD-İsrail koalisyonu ile İran arasındaki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki abluka, enerji maliyetlerini artırmanın yanı sıra, sentetik elyaf üretiminde önemli bir yere sahip olan mono etilen glikol (MEG) arzını da olumsuz etkiliyor. Petrol fiyatlarındaki artış, polyesterin maliyetini yükselttiği için tekstil üreticileri tekrar pamuğa yönelmeye başladı. Bu durum, talebi artırarak fiyatların savaş öncesi seviyelere dönmesini neredeyse imkansız hale getiriyor.
Pamuk piyasasındaki sorunlar yalnızca savaşla sınırlı değil. Dünyanın en büyük pamuk üreticisi olan ABD’de, özellikle Teksas gibi üretim merkezlerinde yaşanan şiddetli kuraklık, iklim değişikliği nedeniyle verim kaybına yol açıyor. Küresel arz üzerindeki baskının en büyük nedenlerinden biri olarak öne çıkan bu durum, ayrıca küresel stoklardaki azalma ve “premium” olarak adlandırılan yüksek kaliteli pamuk miktarındaki düşüşle birleşince, fiyatların daha da artmasına neden oluyor.
Uzmanlar, maliyet artışlarının tekstil ve konfeksiyon sektöründe kâr marjlarını daraltacağı konusunda uyarıyor. Polyesterden pamuğa geçiş bir çözüm gibi görünse de, pamuk fiyatlarındaki bu sert yükselişin nihai tüketici fiyatlarına yansıması kaçınılmaz. Ekonomik büyümenin yeniden hız kazanması ve faiz indirimlerinin piyasayı canlandırması beklenmeden, pamuk tarafında kalıcı bir talep-fiyat dengesinin sağlanması zor bir senaryo olarak değerlendiriliyor.
