Küresel Piyasalar Orta Doğu Gerilimlerine Yanıt Veriyor
Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki gerilimlerle ilgili belirsizlikler ve PMI verilerine odaklanıyor.
Küresel finansal piyasalar, Orta Doğu’daki artan gerilimler ve taraflardan gelen çelişkili açıklamalar nedeniyle karmaşık bir seyir izliyor. Bugün dünya genelinde açıklanacak Satınalma Yönetici Endeksi (PMI) verileri yatırımcıların dikkatini çekiyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Orta Doğu’da barışın sağlanabileceğine dair yaptığı açıklamalar piyasalarda bir nebze olumlu etki yaratmış olsa da, İran’ın yaptırımlar kaldırılmadan saldırılarına devam edeceği yönündeki söylemleri risk algısını artırdı. Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı tamamen açması için tanıdığı 48 saatlik sürenin sona erdiğini duyurdu ve ABD Savunma Bakanlığı’na, İran’daki enerji altyapısına yönelik askeri saldırıları beş gün süreyle erteleme talimatı verdi.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Trump’ın açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını belirterek, ABD ile herhangi bir müzakere yapılmadığını ve bu tür haberlerin finans ve petrol piyasalarını manipüle etmek amacıyla kullanıldığını ifade etti. Bu açıklamalar, bölgedeki gerilimin seyrine dair belirsizlikleri artırırken, İran’ın komşu ülkeleri hedef alması ve ABD deniz kuvvetlerinin bölgedeki varlığının artması, yeni bir saldırı dalgası olasılığını gündeme getiriyor.
Trump’ın iyimser mesajları ile Brent petrolün varil fiyatı 100 doların altına gerilemişken, devam eden çatışma korkuları nedeniyle fiyat yeniden 100 doların üzerine çıktı. Orta Doğu’daki gerilimlerin ekonomik etkilerine dair değerlendirmeler sürerken, petrol fiyatlarındaki artışın küresel ölçekte enflasyonist baskıları artırabileceği ve ekonomik aktivitede yavaşlamaya yol açabileceği endişeleri devam ediyor.
Merkez bankalarının politika adımlarına yönelik beklentilerde sıkılaşma ihtimali öne çıkarken, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) gelecekteki politikalarına dair öngörüler değişkenlik gösteriyor. Para piyasalarında, Fed’in faiz artırma ihtimalleri zayıflarken, bankanın politika faizini sabit tutacağı yönündeki beklentiler artıyor. Fed yetkililerinin açıklamaları da dikkatle izleniyor. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, 2026 sonuna kadar faiz oranlarının düşebileceği konusunda iyimser olduğunu, ancak enflasyonun yüzde 2 hedefine ulaşması için kanıt görmesi gerektiğini belirtti. Goolsbee, Orta Doğu’daki gelişmelerin Fed’in planlarını etkileyebileceğine dikkat çekti.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran ise, Fed’in savaşa ilişkin kısa vadeli değerlendirmelere dayanarak politika belirlememesi gerektiğini vurguladı. Miran, para politikası görünümünü değiştirmeden önce tüm bilgilerin beklenmesi gerektiğini ifade etti. Altın fiyatları ise düşüş eğilimini 9. işlem gününe taşıyarak, 4.406 dolardan günü kapattı.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, Temmuz 2025’ten bu yana en yüksek seviye olan yüzde 4,4180’i test ettikten sonra yüzde 4,38 seviyesinde dengelendi. Dolar endeksi de 100 seviyesinin etrafında dalgalanmaya devam etti. Altının ons fiyatı, Trump’ın iyimser açıklamalarıyla birlikte yüzde 2 değer kaybıyla 4.406 dolara geriledi ve şu anda yüzde 1,5 düşüşle 4.338 dolardan işlem görüyor. Analistler, merkez bankalarının rezervlerinden altın sattığına dair haberlerin de fiyatlardaki düşüşte etkili olduğunu belirtti.
Bu gelişmeler ışığında, S&P 500 endeksi yüzde 1,15, Nasdaq endeksi yüzde 1,38 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,38 artış gösterdi. Avrupa borsalarında ise İngiltere hariç genel olarak alış ağırlıklı bir seyir izlendi. Bölgedeki enerji arzına ilişkin gelişmelere duyarlılık yüksek seviyelerde devam ederken, yükselen enerji maliyetlerinin enflasyonist baskıları artırabileceği endişeleri tahvil piyasalarında görülen yukarı yönlü baskıyı bir nebze azalttı. Fransa, İngiltere, Almanya ve İspanya’nın 10 yıllık tahvil faizleri sınırlı bir geri çekilme yaşadı.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İran’ın Körfez ülkelerine yönelik saldırılarına ve Hürmüz Boğazı’nı kapatmasına tepki gösterdi. Leyen, doğal gaz ve petrol fiyatlarındaki artışın etkilerini hissettiklerini belirterek, Orta Doğu’daki çatışmaları sona erdirmek için İran ile müzakere masasına oturma zamanının geldiğini ifade etti. AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Stephane Sejourne de Avrupa’nın fosil yakıtlara bağımlılığını azaltması gerektiğini vurguladı.
Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,22, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,81 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,79 artış gösterirken, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,24 düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık bir seyirle başladı. Asya piyasalarında ise pozitif bir görünüm hakimken, yatırımcılar Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerin yanı sıra açıklanan makroekonomik verileri de değerlendiriyor. Hürmüz Boğazı’ndan Asya ülkelerine doğru giden tankerlerin engellenmediğine dair haberler, enerji maliyetlerinin artmasına rağmen arzın devamlılığına yönelik iyimserliği artırarak risk iştahını destekliyor.
Bugün açıklanan verilere göre, Japonya’da enflasyon yıllık bazda yüzde 1,3 ile beklentilerin altında kaldı. Ülkede çekirdek enflasyon, Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) yıllık yüzde 2 olan hedefinin altına düştü. Japonya’da imalat sanayi PMI 51,4, hizmet sektörü PMI 52,8 ve bileşik PMI 52,5 ile önceki aya göre yavaşlama gösterdi. Nikkei 225 endeksi kapanışa yakın yüzde 0,8, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,7, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,8 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 yükseldi.
Borsa İstanbul’da ise BIST 100 endeksi, Trump’ın açıklamaları sonrası kayıplarını telafi ederek günü yüzde 0,92 değer kazancıyla 13.168,16 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat, normal seans kapanışına göre yüzde 0,52 azalışla 15.395,00 puandan işlem gördü. Dolar/TL, dünü 44,3040’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,3460’tan işlem görmekte.
Analistler, bugün yurt içinde finansal hizmetler güven endeksi ve reel kesim güven endeksi, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verilerinin takip edileceğini belirtiyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.500 puanın direnç, 13.100 ve 13.000 puanın ise destek konumunda olduğunu vurguluyor.
