Katar’daki Helyum Krizi, Yarı İletken Sektörünü Tehdit Ediyor
Katar’daki helyum üretim tesislerine yönelik saldırılar, yarı iletken sektöründe ciddi arz sorunlarına yol açtı.
Dünyanın en önemli helyum üretim merkezlerinden biri olan Katar’daki Ras Laffan tesislerine yönelik gerçekleştirilen saldırılar, çip üretiminden tıbbi cihazlara kadar geniş bir yelpazede arz güvenliğini olumsuz etkiliyor. Helyum, periyodik tabloda en hafif soy gaz olmasının ötesinde, modern endüstrinin ayrılmaz bir parçası olarak karşımıza çıkıyor. Katar, küresel helyum üretiminde ABD ve Rusya ile birlikte üç ana aktörden biri olarak önemli bir rol üstleniyor. Ancak bölgedeki artan çatışmalar, sevkiyatların durma noktasına gelmesine neden olarak, özellikle Güney Kore ve Tayvan gibi teknoloji devlerini zor durumda bıraktı. Helyum, çip üretiminde termal kontrol ve vakum ortamları için alternatif bir gaz bulunmaması nedeniyle, küresel elektronik piyasalarında zincirleme bir duruşa yol açabilir.
Asya piyasaları uzmanlarının verilerine göre, Güney Kore, helyum ihtiyacının %65’inden fazlasını Katar’dan temin ediyor. Samsung ve SK Hynix gibi büyük şirketlerin yaklaşık altı aylık stoku bulunması sevindirici bir durumken, Tayvanlı TSMC için durum daha sıkıntılı. Şirketin mevcut helyum rezervlerinin mayıs ortasına kadar yeteceği belirtiliyor. Helyumun yerini alacak başka bir gazın olmaması, ileri düzey çip üretiminde kullanılan EUV litografi makinelerinin durmasına yol açabilir.
Helyum krizi, yalnızca bilgisayar ve telefonlarla sınırlı kalmıyor. Tıp alanında kritik öneme sahip 14 binden fazla MRI cihazı, süper iletken mıknatıslarını soğutmak için sıvı helyuma bağımlı. Ayrıca, yapay zeka uygulamalarıyla birlikte talebi artan fiber optik kablo üretimi ve yüksek kapasiteli sabit diskler de helyum olmadan üretilemez. Modern tesislerdeki %95’e varan geri dönüşüm sistemleri bir miktar tasarruf sağlasa da, Katar’dan gelen arz kesintisini tek başına telafi etmeye yetmiyor.
