İstanbul’da Et Döner Fiyatları Yükseldi, Lüks Tüketim Haline Geldi

İstanbul’da et döner fiyatları 500 TL’ye kadar yükselerek lüks tüketim kategorisine girdi. Tüketiciler bu duruma tepki gösteriyor.

İstanbul’da geçmişte sokak lezzeti olarak bilinen et döner, günümüzde 100-120 gramlık porsiyonlarıyla 500 TL’ye kadar yükselerek lüks tüketim tartışmalarının merkezine oturdu. Artık sanayi sitelerindeki lokantalarda bile bir porsiyon dönerin fiyatı 500 TL’den başlıyor. Ustalar, ‘tranç’ olarak adlandırdıkları etin maliyetinin 1000 TL’ye kadar çıktığını ve kayıpların yüzde 30’a ulaştığını belirtiyor. Ancak vatandaş, 100 gram etin 500 TL olmasını anlamakta zorlanıyor.

Gıda fiyatlarındaki artışın durmak bilmediği bu dönemde, et döner İstanbul’daki birçok kişi için lüks bir tüketim maddesi haline geldi. Şehrin çeşitli esnaf lokantalarında 100-120 gramlık dönerlerin fiyatları 500 TL’den başlıyor. Bu durum, yalnızca zengin semtlerde değil, düşük gelirli bölgelerde de benzer fiyatlarla karşılaşılması nedeniyle tepki topluyor. İstanbul genelinde döner fiyatları arasında ciddi farklar bulunması ise kafa karışıklığına yol açıyor. Beşiktaş ve Taksim çevresindeki büfelerde 120 gramlık döner 450-500 TL arasında satılırken, Levent, Etiler ve Ataşehir gibi daha elit bölgelerde bu fiyat neredeyse iki katına çıkıyor. Avrupa yakasında 100 gram et dönerin ortalama fiyatı 500 TL civarında iken, düşük gelirli semtlerde ise 350-400 TL arasında değişiyor.

İstanbul’un emekçi yoğunluğu yüksek bölgeleri arasında yer alan 4. Levent–Sanayi hattındaki bir döner lokantasında 110 gram et döner 525 TL, 170 gram döner ise 785 TL’den satılıyor. Pilavlı seçeneklerde ise 110 gram et döner için istenen ücret 570 TL’ye kadar çıkıyor. Dönerin fiyatı, sunum şekline göre de artış gösteriyor; pilav üstü, lavaş üstü, porsiyon, pide ve dürüm gibi seçenekler ile fiyatlar hızla yükseliyor.

Levent’teki popüler bir döner zincirinde 120 gram et döner 620 TL’den satılırken, aynı gramajdaki lavaş üstü döner 675 TL olarak fiyatlandırılıyor. Sipariş platformlarında da benzer fiyatlar gözlemleniyor; örneğin, Levent’teki bir lokantanın menüsünde 120 gram lavaş üstü et döner 675 TL, pilav üstü et döner ise 710 TL olarak yer alıyor. Bu fiyatlara genellikle yan ürünler de dahil edilse de, yan ürünlerin gramajı da tartışma konusu. Tüketiciler, asıl ürünün gramajının düşmesiyle birlikte yan ürünlerle doygunluk hissi yaratılmaya çalışıldığını ifade ediyor.

Nişantaşı–Teşvikiye hattında ünlü bir lokantada 100 gram et döner 570 TL’den satılırken, Beyoğlu’ndaki büfe ve lokantalarda fiyatlar 400-550 TL arasında değişiyor. Aynı şehirde, benzer gramajda et döner olmasına rağmen, fiyatların adreslere göre değişiklik göstermesi, dönerin İstanbul’un kira, işçilik ve hizmet maliyetlerini yansıtan bir gösterge haline geldiğini gösteriyor.

Kamuoyu Araştırmacısı Volkan Tebrizcik, et dönerin İstanbul’da artık tek fiyatlı bir sokak yemeği olmaktan çıktığını belirtiyor. Eskiden sadece elit semtlerde yüksek fiyata satılan döner, şimdi sanayi siteleri ve dar gelirli bölgelerde de benzer fiyatlarla karşılaşılabiliyor. Tebrizcik, “İstanbul’da 100 gram et dönerin 500 TL olduğu yerde, ürünün kilo karşılığı 5 bin TL anlamına gelir. Elbette dönerin maliyetinde fire, pişirme kaybı, servis ve işletme giderleri var; ancak aradaki makas yine de ‘etiket şoku’ yaratıyor” dedi.

Dönercilerin fiyat eleştirilerine karşı en sık kullandığı argüman ise fire oranı. Bir kilogram etin yüzde 30’unun kayba uğradığını vurgulayan bir Şişli kasabı, “Ucuz döner satılıyorsa içine ‘sokum, yumurtalık, kontrnuar, döş, kuyruk yağı’ katılmıştır. Et piştikçe gramaj kaybeder. 100 kiloluk dönerin 20-30 kilosu kayıptır. Esnaf dükkan kiraları, işçi maaşları, elektrik ve vergi masraflarının altından kalmayacak durumda. Bugün 500 TL’den aşağı et döner yiyen varsa, tranç değil, karışık bir ürün yediğini bilmeli” şeklinde konuştu.