Aşırı işlenmiş gıdaları azaltmak depresyon belirtileriyle ilişkilendirildi
ABD’deki pilot çalışmada, aşırı işlenmiş gıdaları azaltan depresyon tanılı bazı katılımcıların belirtilerinde dört haftada gerileme görüldü.
ABD’deki Kaliforniya Üniversitesi San Francisco (UCSF) araştırmacılarının yürüttüğü pilot çalışmada, aşırı işlenmiş gıdaları azaltan depresyon tanılı bazı katılımcıların belirtilerinde gerileme görüldü.
Araştırmaya yüksek miktarda aşırı işlenmiş gıda tüketen 20 kişi katıldı. Katılımcıların tamamında hipertansiyon, diyabet veya yüksek LDL kolesterol gibi en az bir metabolik bozukluk bulundu.
Katılımcılar iki gruba ayrıldı. Bir grup mevcut beslenme düzenini sürdürürken diğer grup, aşırı işlenmiş gıdaların düşük olduğu bir beslenme programına geçti. Dört hafta sonra gruplar beslenme düzenlerini değiştirdi.
Çalışma süresince katılımcılardan kullandıkları ilaçlar ile terapi, egzersiz ve uyku düzenlerinde değişiklik yapmamaları istendi. Müdahalelerin bazı kişilerde kaygı belirtilerini de azalttığı gözlendi.
Aşırı işlenmiş gıdalar; ev mutfaklarında kullanılmayan katkı maddeleri, tatlandırıcılar, renklendiriciler ve koruyucular içerebilen, endüstriyel yöntemlerle üretilen hazır ürünler olarak tanımlanıyor. Cips, kraker, şekerli içecek, hazır çorba, dondurulmuş pizza, paketli ekmek, çikolata, sosis ve salam bu grupta yer alabiliyor.
Bu ürünlerin lif, vitamin ve mineral bakımından düşük olabildiği; yüksek şeker, tuz ve doymuş yağ içerebildiği belirtildi. Aşırı tüketimlerinin obezite, tip 2 diyabet, yüksek tansiyon ve kalp hastalıklarıyla ilişkilendirildiği, ruhsal belirtilerle de bağlantısının incelendiği aktarıldı.
2024’te 15 bin 960 yetişkinin verileriyle yapılan başka bir araştırmada, aşırı işlenmiş gıda tüketimindeki her yüzde 10’luk artış depresyon belirtileri görülme riskindeki yüzde 10’luk artışla ilişkilendirildi.
Bununla birlikte, çalışmaların önemli bölümünün kişilerin kendi bildirimlerine dayanması nedeniyle aşırı işlenmiş gıdaların depresyona doğrudan neden olduğu sonucuna varılamıyor. 20 kişiyle sınırlı pilot çalışmanın bulgularının daha geniş araştırmalarla doğrulanması gerekiyor.
UCSF araştırmacıları, çalışmanın ikinci ve daha kapsamlı aşaması için katılımcı alımına 2028’de başlamayı planlıyor. Araştırmanın sonuçları JAMA Psychiatry dergisinde yayımlandı.
