Hırvatistan’da kadına yönelik şiddete karşı protesto
Hırvatistan’da 17 kentte protesto düzenleyen kadın örgütleri, kadına yönelik şiddet için özel yasa ve cinayetleri önleyecek etkin bir sistem istedi.
Hırvatistan’da kadın örgütleri ve sivil toplum girişimleri, kadına yönelik şiddete karşı devletin daha güçlü ve koordineli adımlar atması talebiyle ülke genelinde protestolar düzenledi. Pazartesi günü 17 kentte gerçekleştirilen eylemler, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Alen Ruzic’in bir kadın cinayetinin ardından yaptığı açıklamaya gönderme yapan “Bakan aydınlatırken kadınlar karanlıkta kalıyor” sloganıyla yapıldı.
Örgütler, kadına yönelik şiddetin kabahat kapsamında değerlendirilmek yerine ceza hukuku alanına taşınmasını ve şiddetin tüm biçimlerini kapsayan özel bir yasanın hazırlanmasını istedi. Talepler, 22 Eylül’de anılan Kadına Yönelik Şiddete Karşı Ulusal Gün öncesinde açıklandı.
Zagreb’de Çalışma, Emeklilik Sistemi, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı önündeki protesto. Fotoğraf: Hırvatistan Kadınlar Ağı
Hırvatistan Kadınlar Ağı koordinatörü Sanja Juras, Zagreb’deki eylemde kurumların yalnızca açıklama yapmasını veya kadın cinayetlerini saymasını istemediklerini belirterek, kadınları koruyacak sistemik çözümler talep ettiklerini söyledi. Juras, tüm şiddet türlerini kapsayan bir mevzuatın yanı sıra açık hedefleri, finansman planı ve kurumlar arası iş birliğini içeren bir strateji hazırlanması gerektiğini ifade etti.
Juras’a göre kadına yönelik şiddet tek bir kurumun sorunu değil, işleyişi aksayan bütün bir sistemin sorunu. Örgütler, failler hakkında verilen ertelenmiş hapis cezaları ve sınırlı yaptırımların yerine, riskleri erken tespit eden ve kadınları şiddet ağırlaşmadan koruyan bir yaklaşım oluşturulmasını istiyor.
Protestocular ayrıca tekrarlanan şiddet ve kadın cinayeti riskinin değerlendirilmesinde bütün kurumlar için ortak, zorunlu ve standart bir yöntemin uygulanmasını talep etti. Risk değerlendirmesi yapan ve kadınların korunmasına ilişkin kararları veren görevlilere uzmanlık eğitimi verilmesi de talepler arasında yer aldı.
Slatina’daki protesto. Fotoğraf: Hırvatistan Kadınlar Ağı
Taleplerin merkezinde, 8 Eylül’de Slatina’da yaşanan kadın cinayeti de bulunuyor. Açıklamaya göre 40 yaşındaki bir erkek, yıllarca süren sözlü ve fiziksel şiddetin ardından eşini bıçaklayarak öldürdü. Kadın örgütleri, bu olayda ve diğer kadın cinayetlerinde ihmale yol açan sorumlulukların belirlenmesini, sorumluların hesap vermesini ve benzer vakaların tekrarlanmaması için sistemin değiştirilmesini istedi.
Juras, kadın cinayetlerinden önce çoğu zaman süreklilik gösteren şiddet bulunduğunu ve bu süreçte kurumsal ihmallerin yaşanabildiğini söyledi. Örgütlere göre kadınların şikâyetlerini veya koruma tedbirlerini geri çekmesi, şiddetin sona erdiği ya da riskin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
Hırvatistan Kadınlar Ağı, kadınların korku, tehdit, baskıcı kontrol, ekonomik bağımlılık ve çocuklarıyla ilgili kaygılar nedeniyle şikâyetlerini geri çekebildiğine dikkat çekti. Açıklamada, bir kadının şikâyetinden vazgeçebileceği ancak devletin yaşamını koruma sorumluluğundan vazgeçemeyeceği vurgulandı.
Vukovar Kadınlar Derneği üyeleri pankart açtı. Fotoğraf: Hırvatistan Kadınlar Ağı
Vukovar Kadınlar Derneği koordinatörü Mirjana Mizdrag Misanovic de kadın cinayetlerinden önce çoğunlukla şiddet, tehdit, korku ve farklı kontrol biçimlerinin görüldüğünü belirtti. Misanovic, kurumların daha önce haberdar olduğu vakalarda bile koruma tedbirlerinin kaldırılmasının tehlikenin geçtiğini göstermediğini söyledi.
Krizhevci merkezli Hera derneğinin başkanı Marina Svagelj Jazic, geçen yıl öldürülen 19 kadından 10’unun kadın cinayeti mağduru olduğunu ve bu vakalardaki faillerin daha önce şiddet nedeniyle polis kayıtlarına geçtiğini aktardı. Koprivnica’da ise öldürülen kadınları simgeleyen siyah balonlar gökyüzüne bırakıldı; katılımcılar balonlara, kurbanların unutulmadığını anlatan mesajlar yazdı.
Protestolar Zagreb, Osijek, Split, Rijeka, Beli Manastır, Pakrac, Vukovar, Virovitica, Bjelovar, Karlovac, Korenica, Koprivnica, Şibenik, Trogir, Korçula, Zadar ve Novska’da düzenlendi.
Zagreb’deki protestoda “Bir kurban daha, bir kadın daha eksilmesin” yazılı döviz taşındı. Fotoğraf: Hırvatistan Kadınlar Ağı
Hırvatistan’da Kadına Yönelik Şiddete Karşı Ulusal Gün, 22 Eylül 1999’da Zagreb Belediye Hukuk Mahkemesi’nde görülen boşanma davası sırasında yaşanan saldırının anısına düzenleniyor. Ljiljana Hvalec, davacı Gordana Oraskic ve avukatı Hajra Prohic, Oraskic’in eşi tarafından öldürülmüş; mahkeme çalışanı Stanka Cvetkovic ise ağır yaralanmıştı.
